Kategoriler
C/C++

Ubuntu & VS:Code ile C/C++ Geliştirme Ortamı

Bir süredir gelişmiş IDE seçeneklerinden ziyade son derece kullanışlı, her dili destekleyen ve her platformda kullanılabilen Visual Studio Code kullanıyorum. Hafif, hızlı, kullanışlı bir editör olmasının yanı sıra geliştirme yapacağınız diller için geliştirilmiş eklentilerle adeta gelişmiş bir IDE olabiliyor. Açık kaynaklı olarak geliştirilmeye devam ediyor olması da cabası. Daha önce VS Code editörünü özelleştirme ile ilgili bir içerik paylaşmıştım. Buradan o içeriğe ulaşabilirsiniz.

Son kullanıcı için en kullanışlı Linux dağıtımı olan Ubuntu (21.04) için bu sayfada yazacaklarım geçerli olsa da Debian tabanlı her hangi bir Linux dağıtımı için geçerlidir.

Bildiğiniz gibi bir Windows ortamında C/C++ geliştirebilmek için MinGW kurulumunu yapmanız, Windows ortam değişkenlerinden PATH’leri ayarlamanız gerekiyor. Bu her ne kadar bu konuda uzmanlaşmış kişiler için basit bir işlem olsa da programlamaya yeni giriş yapmış birisi için çileye dönüşebilecek bir süreç olabilir.

Ubuntu ise “C” dilinin derlenmesi için gerekli olan dahili bir kütüphane ile gelir. Yine de aşağıdaki komutu terminalde yürüterek bu kütüphanenin sisteminizde var olduğunu doğrulamanızı öneririm.

sudo apt install gcc -y

C++ için gerekli olan derleyici kütüphanesini ise aşağıdaki komutla kurabilirsiniz.

sudo apt install g++ -y

Kurulum işlemleri başarılı bir şekilde gerçekleştirildikten sonra bilgisayarımız C ve C++ dosyalarımızı derleyebilir duruma gelir.

Visual Studio Code C/C++ Eklentisi

Visual Studio Code ile C ve C++ dillerinde geliştirme yapabilmek için Microsoft tarafından geliştirilmiş kapsamlı bir eklentidir. Otomatik tamamlama gibi çeşitli özellikler sunar. https://marketplace.visualstudio.com/items?itemName=ms-vscode.cpptools adresinden ulaşabilirsiniz.

Bir C Dosyası Oluşturma ve Çalıştırma

Bir dizin oluşturun ve VS Code ile bu dizini açın. Ben Home dizinim de “Project” isimli dizinde çalışıcam. Terminalde aşağıdaki komutu yürüterek VS Code ile açabilirsiniz. {username} yerine kendi kullanıcı adınızı yazın.

code /home/{username}/Project/

Burada “hello.c” isimli bir dosya oluşturuyorum ve içerisine aşağıdaki kodu koyuyorum ve dosyayı kaydediyorum.

#include <stdio.h>

int main()
{
    printf("Hello World, I am C.\n");
    return 0;
}

Şimdi yazdığımız kodların bilgisayar tarafından yürütülebilir bir hale getirmemiz yani derlememiz gerekiyor.

Bu işlem için yine terminale gidiyoruz. Ve aşağıdaki komutları sırasıyla veriyoruz.

cd /home/{username}/Project
gcc hello.c -o hello

Böylece ilgili dizinde “hello.c” dosyası içerisinde yazdığımız kodların yürütülebilir halini “hello” isimli bir dosyaya derlemiş olduk. Şimdi terminale

./hello

komutunu veriyoruz. Ve çıktımızı alıyoruz.

Ubuntu terminali üzerinde C dosyasını derleme ve yürütme

Bir C++ Dosyası Oluşturma ve Çalıştırma

C++ dosyası oluşturma ve çalıştırma sürecide C ile neredeyse aynı şekilde işliyor. Sadece dosya uzantısı ve derleyici adı değişiyor. “.cpp” uzantılı bir dosya oluşturuyorum. “hello.cpp” olsun. İçerisine aşağıdaki kodları yazıyorum ve kaydediyorum.

#include <iostream>

using namespace std;

int main(){
    cout << "Hello World! I am C++" << endl;
    return 0;
}

Sonrasında terminale aşağıdaki komutları giriyorum.

cd /home/{username}/Project
g++ hello.cpp -o hello

Böylece yine “hello” adında yürütülebilir bir dosya elde etmiş oluyoruz. Konsoldan aşağıdaki komutu vererek yürütme işlemini yapabilirsiniz.

./hello
Visual Studio Code terminal üzerinden C++ dosyasını derleme ve çalıştırma

Dikkat edin bu sefer VS Code içerisindeki terminali kullandım. Her iki dil içinde ister Ubuntu terminalini ister VS Code terminalini kullanabilirsiniz.

VS Code Code Runner Eklentisi

Normal şartlarda bir IDE kullanıyorsanız konsola girmeden yazdığınız kodları derleyip yürütmek bir play butonuna basmak kadar kolaydır. Ancak VS Code bir IDE değil bir editör olduğundan böyle bir özellik maalesef dahili olarak gelmiyor. Bu işlem için çaresiz de değiliz. Code Runner isimli eklenti son derece basit kullanımı ile bu açığı gayet rahat şekilde dolduruyor. https://marketplace.visualstudio.com/items?itemName=formulahendry.code-runner adresinden eklentiye ulaşabilirsiniz. Eklenti kurulduktan sonra editörünüzün sağ üst köşesine bir Play butonu geliyor. Ve IDE’lerde sık kullanılan bu özelliğe hafif ve hızlı olan VS Code ile kullanmanızı sağlıyor.

VS Code: C/C++ Hata Ayıklama

Bir geliştirme ortamından söz ediyorsak debug yani hata ayıklama işlerinin de yapılabilir olması gerekiyor. Ekrana “Hello World” yazmak için elbette hata ayıklamaya gerek yoktur. Olmamalıdır. Ancak satır sayıları artmaya ve projeler karmaşıklaşmaya başladığında hata ayıklama süreci bir zorunluluk haline gelir.

Yazının başında bahsettiğim C/C++ eklentisi sayesinde bu süreç VS Code üzerinde de mümkün kılınabiliyor. VS Code editörünüzün sol tarafında bulunan Çalıştırma ve Hata Ayıklama bölümüne girin. Değiştirmediyseniz kısayolu; CTRL+Shift+D olmalıdır.

lanuch.json dosyasını oluşturun. yazısına tıklayın. Aşağıdaki gibi bir bölüm açılacaktır;

Burada C++ (GDB/LLDB) seçiyorum arkasından derleme için kullanılacak yapılandırma seçimi çıkıyor.

C++ için Derleyici Seçim Ekranı

Buradan g++ – Etkin dosyayı derle ve dosyada hata ayıkla derleyici: /usr/bin/g++ seçeneğini seçiyorum ve VS Code benim için uygun lanuch.json dosyasını oluşturmuş oluyor. Bu C++ için derleyici seçimidir. C için aşağıdaki gibi bir derleyici seçim ekranı alacaksınız.

C için Derleyici Seçim Ekranı

Ben en alttaki gcc – Etkin dosyayı derle ve dosyada hata ayıkla derleyici:/usr/bin/gcc seçeneğini seçiyorum.

Oluşturulan lanuch.json dosyası hakkında daha fazla bilgiye https://code.visualstudio.com/docs/cpp/launch-json-reference adresinden ulaşabilirsiniz.

Bu aşamada bir hata ya da bir sorunla karşılaşırsanız yorum yazarak sormaktan çekinmeyin. Ayrıca C++ hata ayıklama işlemi için VS Code dökümanlarındaki https://code.visualstudio.com/docs/cpp/cpp-debug adresini ziyaret edebilirsiniz.

Sonrası bildiğiniz hata ayıklama süreci…

Bir Cevap Yazın