# Servis & yük

> Bir servis yük altında nerede doyar, orada ne olur?

- Durum: Sürüyor
- Kayıt sayısı: 2
- Kaynak: https://www.muhammetsafak.com.tr/research/program/servis-yuk/
- Dil: tr-TR
- Yazar: Muhammet Şafak

---
Yük altında gecikme dağılımı, doyma noktası ve kuyruk davranışı — ortalama değil p95/p99; backpressure ve circuit breaker dâhil.

## Bulgu defteri

### PHP ile Go'yu aynı OAuth2 API'de ölçtüm: 10.000 yazmada fark yok, 50.000 okumada var

- Soru: Her istekte OAuth2 token'ı doğrulayıp PostgreSQL'e yazan ya da okuyan aynı API, dört çekirdekte PHP-FPM, FrankenPHP worker ve Go ile saniyede 10.000 yazmayı ve 50.000 okumayı kaç CPU'yla karşılıyor?
- Bulgu: Saniyede 10.000 yazmada üç aday da hedefi beş tekrarın beşinde tutturdu, p99 üçünde de 2,5 ms'yi aşmadı: bu yükte dil bir kapasite kalemi değil. Saniyede 50.000 okumayı dört çekirdekte yalnız Go tutturdu (p99 6,45 ms); PHP-FPM 23.528'de, FrankenPHP 22.859'da kaldı. İstek başına CPU okumada Go'da 64, FrankenPHP'de 117, PHP-FPM'de 168 mikrosaniye. 50.000 okuma için instance hesabı Go'ya 3,4, iki PHP adayına 8,2–8,8 çekirdek yazdırıyor. FrankenPHP'nin CPU tasarrufu kapasiteye dönmüyor: doygunken dört çekirdeğin birini boşta bırakıyor.
- https://www.muhammetsafak.com.tr/research/php-go-oauth2-postgres-yuk-testi/
- Markdown: https://www.muhammetsafak.com.tr/research/php-go-oauth2-postgres-yuk-testi.md

### Yedi PHP framework'ü aynı yükte ölçtüm: fark, istek gerçek iş yaptıkça küçülüyor

- Soru: Aynı donanımda, aynı PHP sürümünde ve aynı yedi rotayla, Laravel, Symfony, CodeIgniter, Yii2, Phalcon, Laminas ve Slim saniyede kaç isteği ne gecikmeyle karşılıyor?
- Bulgu: Boş bir rotada en hızlı ile en yavaş arasında 4,4 kat var (Slim 25.975, Laravel 5.966 istek/sn). Ama istek gerçek iş yapmaya başlayınca fark kapanıyor: veritabanından tek satır çeken bir istekte 3,7 kata, yirmi satır çekende 3,5 kata iniyor. Phalcon boş rotada üçüncüyken veritabanı isteğinde beşinciye düşüyor — C eklentisi olmak, sorgu beklerken bir işe yaramıyor. Asıl pahalı olan şey framework seçimi değil: Laravel'in kendi varsayılan web middleware grubu, aynı yanıtı 5.858'den 2.176 istek/sn'ye düşürüyor — yani tek bir varsayılan, framework'ler arasındaki farkın çoğundan daha pahalı.
- https://www.muhammetsafak.com.tr/research/php-framework-yuk-testi/
- Markdown: https://www.muhammetsafak.com.tr/research/php-framework-yuk-testi.md