Raspberry PI cihazımızı koşturmaya başlamadan önce ayağa kaldırmamız gerekiyor. İşletim sistemini kurmalı, temel ayarları yapmalı ve yerel ağ üzerinde sabit bir IP adresine sahip olmasını sağlamalıyız. Hadi başlayalım.

Raspbian Kurulumu

İlk olarak işletim sisteminin .img dosyasını indirelim. Raspbian işletim sisteminin üç farklı sürümüne de https://www.raspberrypi.org/downloads/raspbian/ adresinde ulaşabilirsiniz. Benim için en uygun olanı yardımcı programlar olmadan bir masaüstü arayüzü bulunan Raspbian Buster with desktop sürümü. Daha hafif olan Lite sürümünü de tercih edebilirsiniz ancak bir arayüze sahip değildir ve tüm işlemleri konsol ekranından komut vererek yaparsınız. Kurulum safhasında aralarında hiçbir fark yoktur.

Raspbian dosyasını indirdiyseniz işletim sistemini SD karta yüklerken kullanacağımız diğer iki önemli programı indirip kuralım. SD Card Formatter ve Win32DiskImager.
SD Card Formatter – https://www.sdcard.org/downloads/formatter/
Win32DiskImager – https://sourceforge.net/projects/win32diskimager/

Raspbian Sürüm Seçimi

Raspbian çekirdeği birebir aynı olan 3 farklı işletim sistemi olarak yayınlanır. Bunlar; “Raspbian Lite”, “Raspbian Buster with desktop” ve “Raspbian Buster with desktop and recommended software”.

Hepsi tamamen aynı çekirdeği ve birebir aynı işletim sistemi olmasına rağmen niye üç farklı sürümü var? Aralarındaki fark hafiflik, arayüz ve yardımcı programlar.

Raspbian Lite; bir sunucu işletim sistemi mantığında konsol ekranı üzerinde çalışır. Yani bir kullanıcı arayüzü bulunmaz. Yapmak istediğiniz her şeyi komutlarla yaparsınız. Bu karşılık diğer sürümlere göre çok daha hafif ve daha kararlı çalışır.

Raspbian Buster with desktop; bir kullanıcı arayüzüne sahiptir. Bununla birlikte bir browser, video player vs gibi sıklıkla kullanılabilir araçlar yüklü olarak gelir.

Raspbian Buster with desktop and recommended software; ise bir kullanıcı arayüzü ve browser gibi sıklıkla kullanıbilecek olan uygulamaların yanı sıra birçok yan ve yardımcı program kurulu olarak gelmektedir. Diğer iki Raspbian sürümüne göre daha hantal ve daha yüksek boyutludur.

SD Kartı kullanıma hazır hale getirelim!

SD Card Formatter ve Win32DiskImager yazılımlarını bilgisayarınıza kurduğunuzu ve Raspbian işletim sistemini indirdiğinizi varsayarak devam ediyorum.

Raspbian işletim sistemini yükleyeceğimiz SD kartı bilgisayarımıza takıyoruz. Ve SD Card Formatter programını çalıştırıyoruz. Karşımıza aşağıdaki gibi bir ekran gelmesi gerekiyor.

Bu kısımda dikkat etmeniz gereken en önemli şey doğru sürücünün seçili olmasıdır. Select card kısmından Raspbian yükleyeceğiniz karta ait sürücü harfi seçili olmalı, benim durumumda F:\ sürücüsüne kurulum yapacağım için bu seçilidir. Her şey doğru görünüyorsa Format butonuna basabilirsiniz.
Bu işlemle kartın biçimlendirileceğini ve içerisindeki dosyaların silineceğini lütfen unutmayın!

Bu uyarıya da Evet diyerek kart içerisindeki verilerin silineceğini bildiğimizi onaylıyoruz. Ve program işlemini bir kaç saniye içinde tamamlıyor.

Raspbian SD Karta nasıl kurulur?

SD kartımız işletim sistemi kurulumuna hazırlandı şimdi sıra kurulumda. İndirdiğiniz Raspbian dosyası muhtemelen bir .zip dosyası olarak indi. Onu açarak içerisindeki “.img” dosyasını dışarı tercihen masaüstüne çıkarıyoruz.

Burada Image File alanında Raspbian işletim sisteminin “.img” dosyası seçili olmalıdır. Elbette programı çalıştırdığınızda burası boş olacaktır. Hemen yandaki küçük klasör ikonlu butona tıklayarak seçmelisiniz.

İkinci önemli nokta ise yine Device kısmında kurulumu yapacağınız sürücünün harfi seçili olmalıdır.

Her şey doğru görünüyorsa Write butonu basarak yazma işlemini başlatabiliriz.

Yine SD kartımız içerisindeki verilerin silineceğine dair bir uyarı alıyoruz. Yes tuşuna basarak onaylıyoruz ve ardından kurulum başlatılıyor.

Bu işlem biraz uzun sürebilir. İşlem tamamlanana kadar SD kartı bilgisayardan çıkarmayın.

İşlem tamamlandıktan sonra bilgisayarınızı disk bozuk gibi hatalar vererek diski biçimlendirmenizi isteyebilirim. Bu uyarıları İptal diyerek reddedin. Bunun sebebi Windows’un Linux disk formatlarını desteklemiyor oluşudur.

Yazma işlemi tamamladı. Artık SD kartımızı bilgisayarımızdan çıkarıp Raspberry PI’e takabiliriz.

İlk boot ve ayarlamalar

SD kartı taktık, ilk açılışa mahsus olmak üzere bir monitör, klavye ve mouse bağladıktan sonra Raspberry PI ilk boota hazır. Verin gücü ve tamamen açılmasını bekleyin. Raspberry PI ilk boot işlemi biraz zaman alabilir. Sabırlı olun, tamamen açılana kadar kapatmayın.

Açılışta bir kullanıcı adı ve şifre girerek giriş yapmanızı isterse varsayılan kullanıcı adı “pi” vasayılan parola da “raspberry“dir. İlk olarak Raspberry PI üzerinde sürekli olarak bir klavye, mouse ve monitör bağlı kalmayacağı için uzaktan da erişim işlem yapabiliyor olmamız gerekiyor. Bu yüzden ilk iş olarak SSH arabirimini aktif hale getireceğiz.

(Raspbian Lite kurmuş olanlarında yapabilmesi için ben konsol/terminal üzerinden anlatım yapacağım. Kullanıcı arayüzüne sahip raspbian kuranlarda terminal ekranını kullanarak aynı adımları birebir izleyebilir. CTRL+ALT+T ile terminal ekranını görebilirsiniz.) Aşağıdaki komutu verin.

sudo raspi-config

Yön tuşlarının yardımıyla İnterfacing Options üzerine gelin ve Enter’a basın.

Bu sefer SSH üzerine gelerek Enter’a basıyoruz.

Burada da sağ-sol yön tuşları ile Evet / Yes seçiliyken Enter’a basıyoruz. Ardından SSH’ın aktif olduğunu bildiren bir pencere geliyor. Buna da tamam diyoruz ve bizi ilk ekrana atıyor. TAB tuşunu ve sonrasında sağ-sol yön tuşlarını kullanarak Finish‘e gelip Enter‘a basıyoruz.

Son olarak SSH bağlantısı kurabilmek için Raspberry PI yerel ağda hangi IP üzerinde öğrenmemiz gerekiyor. Bunun için aşağıdaki komutu yazın.

ifconfig

Bizim Raspberry PI’miz yerel ağda 192.168.8.129 gibi bir IP adresi almış, bu IP adresi dinamik olduğu için modeminiz ya da Raspberry her yeniden başladığında farklı bir IP adresi alabilir. Haliyle siz bağlanmak istediğinizde bağlanamazsınız. Bu yüzden yerel IP adresimizi sabitleyeceğiz. Sadece uzaktan erişimin kolaylığı için değil benim kullanım şeklimde sabit IP olmak zorunda.

Raspberry PI – Sabit IP

Bu işlem eskiden interfaces dosyasını düzenlemekle halloluyordu. Ancak artık bu işe yaramıyor. Sabit IP almasını sağlamak için dhcpcd.conf dosyasını düzenlemek gerekiyor. Aşağıdaki komutu verelim.

sudo nano /etc/dhcpcd.conf

İmleci en alt satıra indirerek aşağıdaki kodları yapıştırıyoruz.

interface eth0
	static ip_address=192.168.8.2/24
	static routers=192.168.8.1
	static domain_name_servers=8.8.8.8 8.8.4.4

Burada dikkat etmeniz gereken bir kaç nokta var. İlk olarak routers kısmına kendi modem/router IP adresini yazmalısınız. Ben DNS olarak Google DNSlerini yazdım ancak siz yine kendi modem/router IP adresinizi bu alana kullanabilirsiniz. ip_address değerinin sonundaki “/24” kısmını değiştirmeyin.

CTRL+O ardında da Enter tuşlarına basarak dhcpcd.conf dosyasını kaydedin. CTRL+X ile dosyayı kapatın.

Şimdi Raspberry PI yeniden başlatacağız ki IP adresini sabit hale getirsin.Bunun için şu komutu verin;

sudo reboot

SSH ile Bağlanma

IP sabitleme işini de hallettiğimize göre artık kendi bilgisayarımızdan Raspberry’e bağlanarak çalışabiliriz. Bu iş için dilerseniz PUTTY isimli küçük yazılımı kullanabilirsiniz. Ya da Windows Komut İstemi aracını da kullanabilirsiniz. Bağlanma şekli dışında işlemler sırasında aralarında bir fark yoktur.

Windows Komut İstemi aracı ile bağlanmak için Windows+R basarak Çalıştır’ı açın. Ardından cmd yazarak Enter’a basıyoruz.

Windows Komut İstemi aracına aşağıdaki komutu girin ve Enter’a basın. Burada IP adresi olarak kendi Raspberry’nizin IP adresini yazmalısınız.

ssh pi@192.168.8.2

Bağlanmak istediğinize emin misiniz gibi bir soru soracak “yes” yazarak Enter’a basın. Hepsi bu kadar.

Güncellemelerin Yüklenmesi

SSH ile aşağıdaki iki komutu yazarak güncelleme işlemini tamamlayabiliriz.

sudo apt update
sudo apt upgrade -y

Eğer bir paket güncellendiyse, güncellenen paketin yürütülmesini sağlamak için yeniden başlatmanızı öneriyorum. Bu işlem için;

sudo reboot

Uykuya geçmesini engelleme

Masaüstü arayüzü ile 7/24 açık kalacak bir Raspberry istiyorsanız, cihazın uykuya geçmesini engellemeniz gerekiyor. Bu işlemi gerçekleştirmek için terminali açın.

sudo nano /etc/lightdm/lightdm.conf

komutunu verin. Açılan dosyada;

xserver-command=X

satırını bulun başındaki # işaretini kaldırıp aşağıdaki gibi olacak şekilde düzenleyin.

xserver-command=X -s 0 dpms

CTRL+O ve Enter diyerek dosyayı kaydedin. CTRL+X ile dosyayı kapatın ve tamamdır. Yaptığınız bu değişikliğin geçerli olması için yeniden başlatma gereklidir.

sudo reboot

Yorum Gönderin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir