Kategoriler
Programlama

Programlama’da Değişken ve Sabit

Programlama dillerinin tümünde olan değişkenler programlamanın temel yapı taşlarından biridir. İçerisinde ihtiyaç duyulan verileri tutmakta kullanılırlar ve programın her hangi bir yerinde ihtiyaç duyulması halinde içerisindeki veri yani değer değiştirilebilir. Bu yüzden değişken (variable) olarak isimlendirilmişlerdir.

Yazılım dillerinin tümünde olan değişkenler olmadan basit bir seviye de dahi programlama yapmak mümkün değildir. Bu yüzden değişkenler her yazılım dilinin bir parçası niteliğindedir ve olmak zorundadır.

Değişkenler ile birlikte yine programlamanın bir parçası olarak kullanılan sabit (constant) olarak isimlendirilen yapılar da vardır. Sabitlerde tıpkı değişkenler gibi içerisinde veri ya da değer saklamak için kullanılır. Ancak isminden de anlaşılacağı gibi bu değerler sabittir yani değiştirilemez. Programın her hangi bir yerinde (genellikle başında) tanımlanır ve program sonlanana kadar o veriyi/değeri tutar.

Değişken ile sabit arasındaki en temel farklılık budur. Değişken içerisinde sakladığı veriyi programın her hangi bir yerinde değiştirmek mümkündür. Sabit ise bir kez tanımlandıktan sonra içerisinde sakladığı veriyi program sonuna kadar korur.

Çalışma Mantığı

Bilgisayar üzerinde çalıştırılan tüm programlar anlık olarak ihtiyaç duydukları verileri Random Access Memory yani RAM üzerinde saklar ve ihtiyaç halinde yine RAM üzerinden çağırır. Bu veriler RAM üzerinde bir anahtar=değer ilişkisi içerisinde tutulur. Bu işlemi aslında yapan; arka planda işletim sistemidir.

Mantığı kavrayabilmeniz için kabaca anlatmam gerekirse;

int i = 5;

Yukarıda C++ programlama dilinde i adında bir tam sayı değişkeninin oluşturularak 5 değeri atanmış olduğunu görüyorsunuz. Bu durumda işletim sistemimiz bizim için RAM’de türü integer olduğu için 2 bytelık, anahtarı i olan bir bölüm ayırdı ve içerisine 5 değerini yazdı.

Sonrasında bu veriye erişilmek istendiğinde anahtarı i olan bölüme gidilip içerisinde değer/veri getirilir. Değiştirilmek istendiğinde ise 5 verisi silinerek yeni veri aynı bölüme yazılır.

NOT : Elbette bu anlatım son derece yüzeysel oldu. Konuyu kavrayabilmeniz için mümkün olduğunca basitleştirmeye çalıştım. RAM adresleme vs. şuanda konu dahilinde değil ve kafa karıştırabiliyor.

Tanımlama

Her programlama dilinde bir değişken ya da sabiti tanımlama işlemi farklılık gösterebilir. Farklı kuralları ve farklı yazım şekilleri olabilir. Aynı şey sabitler içinde geçerlidir. Örneğin PHP ve Python dillerde değişkenin tutacağı verinin türünü belirtmek zorunda değilken C, C++, C# ve Java gibi programlama dillerinde veri türünün belirtilmesi zorunludur.

PHP dilinde;

//Değişken Tanımlama
$i = 15;

//Sabit Tanımlama
define("PI", 3.14);

C ve C++ programlama dillerinde;

//Değişken Tanımlama
int i = 15;

//Sabit Tanımlama
#define PI 3.14;

C# programlama dilinde;

//Değişken Tanımlama
int i = 15;

//Sabit Tanımlama
const double PI = 3.14;

Python programlama dilinde;

//Değişken Tanımlama
i = 15

//Sabit mi? O da ne?

Java programlama dilinde;

//Değiken Tanımlama
int i = 15;

//Sabit Tanımlama
final float PI = 3.14f;

Yukarıdaki örneklerde görebileceğiniz gibi farklılıklar olsa da değişken ve sabit tanımlama işlemleri birbirine benzemektedir.

Bu benzerliğin asıl sebebi bilgisayar programlamanın mantık temellerinin ve bilgisayarların çalışma prensiplerinin aynı olmasından kaynaklanıyor.

Yazar Muhammet ŞAFAK

1992 İstanbul doğumluyum. 2008 yılından beri profesyonel olarak PHP geliştiriyorum. Her ne kadar ağırlıklı olarak PHP üzerinde çalışsam da C, C++, Python, Java programlama dillerini de kullanıyorum.

Bir Cevap Yazın