Kategoriler
Programlama

Programlama’da Bit İşlemleri

Bilgisayarların çalışmasında binary numeral system (ikilik sayı sistemi) kullanılmaktadır. Ayrıca bilgisayarlar bazı işlemlerde octal numeric system (sekizlik sayı sistemi) ve hexadecimal numeral system (onaltılık sayı sistemi) kullanmaktadır. Fakat biz insanlar decimal numeric system (onluk sayı sistemi) kullanırız. Herhangi bir kullanıcı bilgisayar kullanırken aslında onluk sayı sistemi haricindeki sayı sistemlerini görmez.

Bilgisayarlar ikilik, sekizlik ve onaltılık sayı sistemlerini kullanıcının kolaylıkla anlayabilmesi için otomatik olarak dönüştürme işlemini yaparak ekrana onluk sayı sisteminde bir gösterim yapar. Çünkü ikilik, sekizlik ve onaltılık sayı sistemleri herhangi bir işlem yapmadan insanların anlamlandırabileceği değerler değildir.

Bilgisayarların kullandığı sayı sistemlerinin yapısını inceleyecek olursak;

İkilik (binary) sayı sistemi 0 ve 1 değerlerini kullanır.
Sekizli (octal) sayı sistemi 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6 ve 7 değerlerini kullanır.
Onluk (decimal) sayı sistemi 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 değerlerini kullanır.
Onaltılık (hexadecimal) sayı sistemi 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, A, B, C, D, E ve F değerlerini kullanır.

Tüm sayı sistemlerinde her bir değer bir bit olarak adlandırılır. Örneğin; Sekiz tane yan yana değer kullanılırsa 8 bit olur. Her 8 bit de 1 bayt demektir. Klavyeniz üzerinde bulunan her bir karakter 8 bitlik sistemde gösterilir yani her bir karakter 1 bayt yer kaplar. Günümüz bilgisayarları 32bit ya da 64 bittir. 32 bit sistemlerde yan yana 32 tane değer, 64 bit sistemlerde de yan yana 64 tane değer kullanılabilmesi anlamına gelir.

Sayı sistemlerinde işleyiş ve hesaplama sıralaması sağdan sola olacak şekilde gerçekleşir. Örnek olarak iki farklı sayı sistemini inceleyecek olursak;

8 bit sistemlerde X üzeri değerleri 0’dan 7’ye kadar, 16 bit sistemlerde X üzeri değerleri 0’da 15’e kadar, 32 bit sistemlerde X üzeri değerleri 0’dan 31’e kadar ve 64 bit sistemlerde X üzeri değerleri 0’dan 63’e kadardır.

Yazar Muhammet ŞAFAK

1992 İstanbul doğumluyum. 2008 yılından beri profesyonel olarak PHP geliştiriyorum. Her ne kadar ağırlıklı olarak PHP üzerinde çalışsam da C, C++, Python, Java programlama dillerini de kullanıyorum.

Bir Cevap Yazın