# Blade şablon motoru: tekrar eden HTML'i bitirmek > Görünüm katmanını mantıktan ayırmanın pratik kazancı: Blade layout, section ve partial kullanımı. - Yayın: 2014-07-06 - Kategori: Framework & Kütüphane - Etiketler: Laravel - Okuma süresi: 3 dk okuma - Kaynak: https://www.muhammetsafak.com.tr/blog/blade-sablon-motoru-tekrar-eden-htmli-bitirmek/ - Dil: tr-TR - Yazar: Muhammet Şafak --- [Laravel'de](/blog/laravel-4-ile-ilk-projeme-baslarken) çalışmaya devam ediyorum. Bu ay görünüm katmanına odaklandım. Daha önce PHP şablonlarında yaptığım şey şuydu: her sayfada `header.php` ve `footer.php` dahil etmek. Küçük projelerde idare eder ama büyüdükçe hangi sayfanın neyi dahil ettiğini takip etmek güçleşiyor. **Blade**, Laravel'in şablon motorudur. Saf PHP şablonlarından farklı olarak template inheritance ve partial'lar için temiz bir sözdizimi sunar. ## Neden şablon motoru? Ham PHP şablonlarında HTML ile PHP kodu iç içe giriyor. Uzun bir sayfada `` ile `` arasında kaybolmak kolay. Blade bunu `@foreach` ve `@endforeach` gibi direktiflerle daha okunabilir yapıyor. Ayrıca çıktıyı otomatik olarak XSS'e (Siteler Arası Betik Çalıştırma — Cross-Site Scripting) karşı kaçıyor. Eski yöntemde `ad ?>` yazdığımda XSS koruması yoktu; kullanıcıdan gelen veriyi ekrana basıyordum. Blade'in `{{ $kullanici->ad }}` sözdizimi otomatik olarak `htmlspecialchars()` çağırıyor — bu güvenliği varsayılan hale getiriyor. ## Ana düzen (layout) oluşturmak Önce temel iskelet olan düzen dosyasını oluşturuyorum: `app/views/layouts/ana.blade.php` ```html @yield('baslik') | Sitem @include('partials.menu')
@yield('icerik')
@include('partials.altbilgi') ``` `@yield('icerik')`, çocuk sayfaların kendi içeriklerini buraya enjekte edebileceği bir yer tutucu tanımlar. `@include` ile tekrar eden bölümleri ayrı dosyalara taşıyorum. ## Çocuk görünüm `app/views/anasayfa.blade.php`: ```html @extends('layouts.ana') @section('baslik', 'Ana Sayfa') @section('icerik')

Hoş geldiniz

Bu sitenin ana sayfasıdır.

@foreach($haberler as $haber)

{{ $haber->baslik }}

{{ $haber->ozet }}

@endforeach @endsection ``` `@extends('layouts.ana')` hangi düzeni kullandığını bildirir. `@section` ile o düzendeki `@yield` alanlarını dolduruyorsunuz. `{{ $degisken }}` sözdizimi HTML özel karakterlerini kaçırarak güvenli çıktı üretir. ## Koşullar ve döngüler Blade direktifleri saf PHP eşdeğerleriyle birebir örtüşüyor: ```html @if($kullanici->girisYapti()) Çıkış @else Giriş @endif @forelse($yorumlar as $yorum)

{{ $yorum->metin }}

@empty

Henüz yorum yok.

@endforelse ``` `@forelse`, liste boşken `@empty` bloğunu gösterir. Bu kombinasyonu çok sık kullanıyorum; eskiden `count($dizi) > 0` kontrolü ayrıca yazardım. ## Kısmi görünümler (partials) Tekrar eden parçaları ayrı dosyalara taşımak düzeni koruyor. Menüyü `app/views/partials/menu.blade.php` dosyasına koyuyorum: ```html ``` Her sayfada `@include('partials.menu')` yazıyorum, gerisini Blade hallediyor. ## Denetleyiciden görünüme veri aktarmak Denetleyicide (controller) değişkeni görünüme aktarmanın birkaç yolu var: ```php // compact() ile $haberler = Haber::all(); return View::make('anasayfa', compact('haberler')); // with() ile zincir return View::make('anasayfa')->with('haberler', Haber::all()); ``` Her ikisi de aynı sonucu veriyor; `compact()` birden fazla değişken varken daha pratik. ## PHP ifadesi çalıştırmak Zaman zaman Blade direktifi olmayan PHP'ye ihtiyaç duyulabiliyor. `@php` ile blok açılabilir: ```html @php $toplam = $fiyat * $adet; @endphp

Toplam: {{ $toplam }} TL

``` Bunu nadiren kullanıyorum; iş mantığı görünüm katmanına girmemeli. Ama basit hesaplamalar için iş görüyor. ## Kaçış gerektiren durum: ham HTML basmak Blade'in `{{ }}` sözdizimi her zaman HTML kaçışı yapıyor — bu iyi. Ama veritabanında HTML içerik saklanıyorsa ve onu olduğu gibi basmak gerekiyorsa `{!! !!}` sözdizimi kullanılıyor: ```html {!! $makale->icerik !!} ``` Bunu yalnızca güvendiğiniz kaynaklardan gelen içerik için kullanmak gerekiyor. Kullanıcının girdiği veriyi `{!! !!}` ile basmak, XSS korumasını tamamen devre dışı bırakır. Bu ayrımı öğrendiğimde bir CMS projesinde görmüştüm: düzenleyiciden gelen HTML makaleler için `{!! !!}` doğruydu, ama yorum alanları için aynı sözdizimini kullansaydık güvenlik açığı çıkardı. ## Önceki yöntemle karşılaştırma Eski `header.php` / `footer.php` yaklaşımında her sayfaya iki `include` yazıyordum ve her ikisinin de birbirine bağımlı olduğunu aklımda tutuyordum. Blade'in kalıtım modeli bunu tersine çeviriyor: merkezi düzen dosyası var, çocuk sayfalar ona bağlanıyor. Sayfa eklemek çok daha temiz. Birkaç haftalık kullanımdan sonra şablon motorunun getirdiği düzeni beğendim. Özellikle `@forelse` ve `@include` kombinasyonu tekrar eden kodu belirgin şekilde azalttı. Bir de XSS korumasının varsayılan gelmesi, güvenliği her seferinde "hatırlanması gereken bir şey" olmaktan çıkarıyor. Blade'in bir özelliği daha var: `@stack` ve `@push` direktifleriyle sayfaya özgü CSS veya JavaScript bloklarını düzen dosyasındaki belirli bir noktaya enjekte edebiliyorsunuz. Örneğin bir sayfa özel bir JavaScript kütüphanesi gerektiriyorsa, onu o sayfanın görünümünden düzenin `` etiketinden önce tanımlanmış `@stack('scripts')` alanına gönderebilirsiniz. Tüm JS'i tek bir bundle'a koymak yerine, sayfaya özgü betiği sadece o sayfa yüklendiğinde dahil etmek bu yolla mümkün oluyor.